|
ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΕΛΛΗΣ | 6:37 μ.μ. | | | Best Blogger Tips

ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΛΙΘΩΝ

 Πώς συμπεριφέρονται οι δομικοί λίθοι ενός στερεού σώματος όταν μεταφέρεται σε αυτό θερμότητα;
 Αρχικά η μεταφερόμενη θερμότητα προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας,δηλαδή της κινητικής ενέργειας των δομικών λίθων του σώματος.Επομένως,οι ταλαντώσεις των δομικών λίθων γίνονται όλο και πιο έντονες.Σε ορισμένη θερμοκρασία,ωστόσο,οι ταλαντώσεις είναι τόσο έντονες,ώστε οι δυνάμεις μεταξύ των δομικών λίθων δεν μπορούν να τα συγκρατήσουν πλέον στις θέσεις τους.Οι δομικοί λίθοι αρχίζουν να «γλιστρούν» ο ένας επάνω στον άλλο και οι μεταξύ τους δυνάμεις μειώνονται:το στερεό γίνεται υγρό.Η αντίστροφη διαδικασία συμβαίνει κατά την πήξη.
Στη θερμοκρασία τήξης του πάγου οι δυνάμεις μεταξύ των μορίων του νερού εξασθενούν.Ο τρόπος που κινούνται τα μόρια αλλάζει
 Όταν θερμότητα μεταφέρεται σε ένα υγρό, αρχικά αυξάνεται η κινητική ενέργεια των δομικών του λίθων,οπότε οι κινήσεις τους γίνονται όλο και πιο έντονες,η θερμοκρασία του υγρού αυξάνεται.Σε ορισμένη θερμοκρασία οι δυνάμεις μεταξύ των δομικών λίθων δεν μπορούν να τους συγκρατήσουν κοντά τον ένα στον άλλο,οπότε αρχίζουν να κινούνται ελεύθερα:το υγρό γίνεται αέριο.Τότε,η αλληλεπίδραση μεταξύ των δομικών λίθων έχει σχεδόν μηδενιστεί.Η αντίστροφη διαδικασία συμβαίνει κατά την υγροποίηση.
Στη θερμοκρασία βρασμού οι δυνάμεις μεταξύ των δομικών λίθων του σώματος μηδενίζονται με αποτέλεσμα να κινούνται ελεύθερα
 Κατά τη διάρκεια της τήξης ή του βρασμού, οι δομικοί λίθοι του σώματος διατηρούνται αναλλοίωτοι.Δε λιώνουν και δεν εξαερώνονται.Απλώς μεταβάλλεται ο τρόπος που κινούνται και αλληλεπιδρούν.

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

 Γιατί κατά τη διάρκεια των αλλαγών κατάστασης η θερμοκρασία διατηρείται σταθερή αν και στο σώμα μεταφέρεται θερμότητα;
 Κατά τη διάρκεια των αλλαγών κατάστασης, η κινητική ενέργεια των δομικών λίθων του σώματος διατηρείται σταθερή.Αλλάζει όμως η δυναμική τους ενέργεια.Στις αλλαγές φάσης, επομένως,η εσωτερική ενέργεια του σώματος μεταβάλλεται, επειδή μεταβάλλεται η συνολική δυναμική ενέργεια των δομικών λίθων αν και η θερμική ενέργεια του σώματος μένει σταθερή.Το νερό θερμοκρασίας 0°C έχει μεγαλύτερη εσωτερική ενέργεια από ίση ποσότητα πάγου ίδιας θερμοκρασίας.Η διαφορά στην εσωτερική ενέργειά τους ισούται με τη θερμότητα τήξης.Επίσης,υδρατμοί στους 100 °C έχουν μεγαλύτερη εσωτερική ενέργεια από ίση ποσότητα νερού ίδιας θερμοκρασίας.
Η αλλαγή κατάστασης συνοδεύεται και από μεταβολή της εσωτερικής ενέργειας
 Κάθε μόριο πρέπει να απορροφήσει ορισμένη ενέργεια για να αλλάξει ο τρόπος σύνδεσής του με τα υπόλοιπα.
 Άρα,η θερμότητα τήξης ή βρασμού είναι ανάλογη με τη μάζα του σώματος: διπλάσια μάζα πάγου χρειάζεται διπλάσια θερμότητα για να λιώσει.
 Εξάλλου,επειδή οι δυνάμεις μεταξύ των δομικών λίθων δεν είναι εξίσου ισχυρές στα διάφορα υλικά, η θερμότητα τήξης και βρασμού (για την ίδια μάζα) διαφέρει από υλικό σε υλικό.Η λανθάνουσα θερμότητα τήξης,για παράδειγμα,του χαλκού είναι διπλάσια από του χρυσού.
 Για το ίδιο υλικό η λανθάνουσα θερμότητα βρασμού είναι πάντοτε μεγαλύτερη από τη θερμότητας τήξης.

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ

 Μεταβάλλεται η μάζα και όγκος κατά την τήξη;
 Μέσα σ' έναν ογκομετρικό σωλήνα που περιέχει πετρέλαιο ρίχνουμε παγάκια και τον τοποθετούμε στον ένα δίσκο ζυγαριάς.Βάζοντας κατάλληλα σταθμά στον άλλο δίσκο,η ζυγαριά ισορροπεί. Καθώς ο πάγος λιώνει,παρατηρούμε ότι η ισορροπία διατηρείται, αλλά η στάθμη του πετρελαίου κατεβαίνει.Συμπεραίνουμε ότι το νερό που προέκυψε από την τήξη του πάγου έχει ίδια μάζα,αλλά μικρότερο όγκο.Όταν ο πάγος τήκεται,ο όγκος του ελαττώνεται.Αντίθετα,όταν το νερό γίνεται πάγος στους 0 °C,ο όγκος του αυξάνεται. 
Κατά την τήξη του πάγου η μάζα διατηρείται σταθερή,ενώ ο όγκος μειώνεται
 Επομένως:
 Κατά την τήξη ενός στερεού ή την πήξη ενός υγρού,η μάζα του διατηρείται σταθερή,ενώ ο όγκος του μεταβάλλεται.
 Η παραπάνω διαπίστωση μας βοηθάει να ερμηνεύσουμε για ποιο λόγο ένα γυάλινο μπουκάλι γεμάτο με νερό, όταν παγώσει στην κατάψυξη του ψυγείου μας, σπάει.Ο πάγος έχει μεγαλύτερο όγκο από ίση μάζα νερού ίδιας θερμοκρασίας,οπότε έχει μικρότερη πυκνότητα από το νερό και συνεπώς θα επιπλέει στο νερό.Τα παγόβουνα λοιπόν επιπλέουν στη θάλασσα και τα παγάκια στην πορτοκαλάδα μας.
Το μέταλλο γάλλιο λιώνει στη γαντοφορεμένη χούφτα, όπως φαίνεται και στην εικόνα.Αυτό συμβαίνει,γιατί η θερμοκρασία τήξης του είναι μόλις 29,8 °C.Είναι από τα λίγα μέταλλα που,όπως και το νερό,όταν στερεοποιείται, διαστέλλεται.Χρησιμοποιείται σε ειδικά θερμόμετρα ως θερμομετρικό υγρό για τη μέτρηση υψηλών θερμοκρασιών,επειδή βράζει στους 2.400 °C περίπου
 Πώς μπορούμε να ερμηνεύσουμε μικροσκοπικά την αύξηση του όγκου του νερού κατά την πήξη;
 Στο νερό τα μόρια "γλιστρούν" το ένα πάνω στο άλλο ενώ βρίσκονται σχεδόν σε επαφή μεταξύ τους.Όταν το νερό γίνεται πάγος,τα μόρια σχηματίζουν εξάγωνα,οπότε ο χώρος που καταλαμβάνουν αυξάνεται.Όλα τα υλικά δε συμπεριφέρονται όπως το νερό σε σχέση με τη μεταβολή του όγκου κατά την πήξη ή την τήξη.Στα περισσότερα ο όγκος αυξάνεται κατά την τήξη και ελαττώνεται κατά την πήξη. Για παράδειγμα,όταν το λάδι ή ο υγρός μόλυβδος στερεοποιείται, ο όγκος του ελαττώνεται.

ΑΝΩΜΑΛΗ ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ

 Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ερμηνεία για τη μείωση του όγκου του νερού κατά την τήξη του πάγου για να ερμηνεύσουμε την ανώμαλη διαστολή του νερού;
 Στο νερό των 0 °C παραμένουν ακόμη «μικροσκοπικοί κρύσταλλοι» πάγου.Από 0 °C μέχρι 4 °C,αυτοί οι «μικροσκοπικοί κρύσταλλοι» πάγου λιώνουν σιγά-σιγά. 
Από 0 °C μέχρι 4 °C ο όγκος του νερού ελαττώνεται
 Έτσι,ο όγκος του νερού που προκύπτει από το λιώσιμο αυτών είναι μικρότερος.Στους 4 °C όλοι σχεδόν οι μικροκρύσταλλοι πάγου έχουν λιώσει.Άρα,από 0 °C μέχρι 4 °C ο όγκος του νερού ελαττώνεται.Αντίθετα κατά την ψύξη από 4 °C μέχρι 0 °C,ο όγκος του υγρού νερού αυξάνεται.

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΒΡΑΣΜΟΥ

 Όταν σε πάγο ρίξουμε αλάτι, μεταξύ των μορίων του πάγου παρεμβάλλονται κρυσταλλάκια αλατιού.Οι δυνάμεις μεταξύ των μορίων του πάγου λοιπόν εξασθενούν και ο πάγος λιώνει σε χαμηλότερη θερμοκρασία από 0 °C. Πράγματι,το θαλασσινό νερό, που είναι μείγμα νερού και αλατιού, πήζει σε χαμηλότερη θερμοκρασία από 0 °C,η οποία εξαρτάται από την περιεκτικότητά του σε αλάτι.Παρόμοια,αν στο νερό του ψυγείου του αυτοκινήτου προσθέσουμε κατάλληλο υγρό, το μείγμα πήζει στους -10 °C. Με αυτόν τον τρόπο,το σύστημα ψύξης του κινητήρα προστατεύεται από την αύξηση του όγκου του νερού που θα συνέβαινε κατά την πήξη του.
Η θερμοκρασία πήξης του αλατόνερου είναι μικρότερη από 0 °C
 Όταν ο πάγος γίνεται νερό, τα μόρια πλησιάζουν μεταξύ τους.Αν συμπιέζουμε τον πάγο,βοηθάμε,επομένως,τα μόρια να πλησιάσουν μεταξύ τους και ο πάγος λιώνει σε χαμηλότερη θερμοκρασία από 0 °C.
Τα παγοπέδιλα που φορούν οι παγοδρόμοι καταλήγουν σε καμπύλες μεταλλικές λάμες, των οποίων η επιφάνεια είναι αρκετά μικρότερη από την επιφάνεια των επίπεδων πελμάτων
 Τα παγοπέδιλα που φορούν οι παγοδρόμοι καταλήγουν σε καμπύλες μεταλλικές λάμες, των οποίων η επιφάνεια είναι αρκετά μικρότερη από την επιφάνεια των επίπεδων πελμάτων.Συνεπώς, στον πάγο που βρίσκεται κάτω από τα παγοπέδιλα ασκείται μεγάλη πίεση με αποτέλεσμα να λιώνει.Έτσι,μεταξύ των παγοπέδιλων και του πάγου σχηματίζεται ένα λεπτό στρώμα νερού.Η δύναμη της τριβής που ασκείται τώρα στα παγοπέδιλα είναι μικρότερη συγκριτικά με τη δύναμη τριβής που ασκεί ο στερεός και τραχύς πάγος και έτσι διευκολύνεται η κίνηση των αθλητών.
Στην κορυφή των βουνών η πίεση τον αέρα είναι μικρότερη από την πίεσή του στην επιφάνεια της θάλασσας.Όσο αυξάνεται το ύψος,το νερό βράζει σε χαμηλότερη θερμοκρασία
 Όσο η πίεση που ασκεί ο αέρας στο νερό είναι υψηλότερη,τόσο δυσκολότερα τα μόρια του νερού απομακρύνονται μεταξύ τους.Έτσι,το νερό βράζει σε υψηλότερη θερμοκρασία. Στη χύτρα ταχύτητας το νερό βράζει στους 120 °C,γιατί ο ατμός που εγκλωβίζεται ασκεί επιπλέον πίεση στην επιφάνεια του νερού.




Παρακαλώ αναρτήστε:

author

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ τμήμα ΦΥΣΙΚΗΣ τομέαs ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ μέλοs τηs ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

Αποκτήστε δωρεάν ενημερώσεις!!!

ΠΑΡΑΔΙΔΟΝΤΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΟΥ------------ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Α.Ε.Ι , Τ.Ε.Ι. ΚΑΙ Ε.Μ.Π.------------ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ------------ Τηλέφωνο κινητό : 6974662001 ------------ Τηλέφωνο οικίας :210 7560725 ------------ Email : sterpellis@gmail.com

ΠΑΡΑΔΙΔΟΝΤΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Α.Ε.Ι , Τ.Ε.Ι. ΚΑΙ Ε.Μ.Π. ------------------------------------ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τηλέφωνο κινητό : 6974662001 Τηλέφωνο οικίας :210 7560725 Email : sterpellis@gmail.com