|
ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΕΛΛΗΣ | 7:13 μ.μ. | | | | | Best Blogger Tips

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΓΩΓΗ

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΓΩΓΗ
ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΓΩΓΗ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ

  Η θερμότητα διαδίδεται πάντοτε από περιοχές υψηλότερης προς περιοχές χαμηλότερης θερμοκρασίας.Συχνά ακούς την έκφραση «κλείσε το παράθυρο για να μην μπαίνει κρύο».Σωστότερα θα έπρεπε να λέμε,για να εμποδιστεί η μεταφορά θερμότητας από το θερμότερο εσωτερικό του σπιτιού προς το ψυχρότερο περιβάλλον.Μέσα σ' ένα ζεστό σπίτι δεν μπαίνει «κρύο».Το εσωτερικό του σπιτιού κρυώνει,επειδή ένα μέρος από τη θερμική ενέργεια που περιέχει διαφεύγει προς το περιβάλλον.Η θερμική μόνωση των σπιτιών εμποδίζει τη διάδοση της θερμότητας και όχι την είσοδο του ψύχους-κρύου.Η ψυχρότητα δεν υπάρχει ως φυσική έννοια.
Οι τρεις τρόποι διάδοσης της ακτινοβολίας
  Η χύτρα στην οποία η μητέρα σου μαγειρεύει τη σούπα είναι κατασκευασμένη από αλουμίνιο,για να διαδίδεται γρηγορότερα η θερμότητα από την εστία σ' αυτήν.Οι λαβές,όμως,της χύτρας είναι πλαστικές,για να μην καίγονται τα χέρια μας όταν την πιάνουμε.
Απεικόνιση θερμότητας με μεταφορά
 Όταν πρόκειται να φας τη ζεστή σούπα,τη φυσάς για να μεταφερθεί πιο γρήγορα θερμότητα προς το περιβάλλον και να κρυώσει.
 Το καλοκαίρι,όταν βρίσκεσαι κάτω από τον ήλιο και όχι σε σκιερό μέρος,ζεσταίνεσαι,γιατί θερμότητα διαδίδεται από τον ήλιο στο σώμα σου.
  Η θερμότητα διαδίδεται με τρεις τρόπους:
α) με αγωγή,
β) με μεταφορά και 
γ) με ακτινοβολία.

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΓΩΓΗ

  Έχεις αναρωτηθεί γιατί αισθάνεσαι πιο κρύο το μεταλλικό σκελετό του θρανίου σου από την ξύλινη επιφάνεια,παρόλο που γνωρίζεις ότι και τα δύο σώματα έχουν την ίδια θερμοκρασία;
  Κράτησε με το αριστερό σου χέρι ένα αναμμένο κερί και με το δεξί το ένα άκρο μιας μεταλλικής βελόνας.Τοποθέτησε το άλλο άκρο της βελόνας πάνω από τη φλόγα του κεριού.Πολύ γρήγορα αισθάνεσαι το δεξί σου χέρι να θερμαίνεται,ενώ το αριστερό όχι.Πώς ερμηνεύεται το φαινόμενο αυτό στη γλώσσα της φυσικής;
 Γνωρίζουμε ότι η θερμότητα μεταφέρεται πάντοτε από περιοχές υψηλής προς περιοχές χαμηλότερης θερμοκρασίας.Θερμότητα μεταφέρεται από τη φλόγα στα άκρα: του κεριού (Α) της βελόνας (Γ) τα οποία βρίσκονται σε επαφή με αυτή.
Από τη φλόγα του αερίου μεταφέρεται θερμότητα προς το άκρο Β της βελόνας πολύ γρήγορα,ενώ προς το άκρο Δ του κεριού πολύ αργά
  Η θερμοκρασία του άκρου Α της βελόνας αυξάνεται.Στη συνέχεια,θερμότητα μεταφέρεται γρήγορα από το άκρο Α της μεταλλικής βελόνας στο άκρο Β.Η θερμοκρασία του άκρου Β αυξάνεται,οπότε τα δάχτυλά μας που το πιάνουν,ζεσταίνονται.
  Αντίθετα,στο κερί η θερμότητα μεταφέρεται πολύ αργά το Γ στο άλλο άκρο Δ,οπότε η θερμοκρασία του μεταβάλλεται ελάχιστα,με αποτέλεσμα η μεταβολή αυτή να μη γίνεται αντιληπτή από τα δάκτυλά μας.Λέμε ότι στο εσωτερικό ενός στερεού ή όταν δύο σώματα βρίσκονται σε επαφή,η θερμότητα διαδίδεται με αγωγή.Στο παραπάνω παράδειγμα,η θερμότητα στη μεταλλική βελόνα διαδίδεται πολύ γρήγορα,ενώ στο κερί πολύ αργά.Λέμε ότι η μεταλλική βελόνα έχει μεγάλη θερμική αγωγιμότητα,ενώ το κερί πολύ μικρή. 

ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ

 Γενικότερα,τα μέταλλα έχουν μεγάλη θερμική αγωγιμότητα,δηλαδή,η θερμότητα σ' αυτά διαδίδεται πολύ γρήγορα.Τα μέταλλα χαρακτηρίζονται ως «καλοί αγωγοί της θερμότητας» ή θερμικοί αγωγοί.Ενώ άλλα στερεά σώματα όπως το ξύλο,το γυαλί,τα πλαστικά,το χαρτί,ο φελλός,η πολυστερίνη ή το λίπος στο σώμα μας,έχουν μικρή ή πολύ μικρή θερμική αγωγιμότητα.
 Στο παρακάτω πίνακα φαίνεται πόσες φορές είναι μεγαλύτερη η θερμική αγωγιμότητα ενός υλικού από κάποιο άλλο.

ΥΛΙΚΟΘΕΡΜΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ
ΑΓΩΓΟΙ
Άργυρος40.000
Χαλκός36.000
Αλουμίνιο20.000
Σίδηρος5.000
ΜΟΝΩΤΕΣ
Πάγος200
Γυαλί100
Μπετόν80
Τούβλο60
Νερό50
Χιόνι17
Λίπος15
Στεγνό χώμα14
Ξύλο12
Μετάξι4
Υαλοβάμβακας4
Αέρας2
Πολυστερίνη1

  Αυτό σημαίνει ότι η θερμότητα διαδίδεται μέσα από αυτά πολύ αργά.Τα χαρακτηρίζουμε λοιπόν ως «κακούς» αγωγούς της θερμότητας ή αλλιώς λέμε ότι είναι θερμικοί μονωτές.Γι' αυτό το λόγο,τα μαγειρικά σκεύη κατασκευάζονται από μέταλλο με μεγάλη θερμική αγωγιμότητα,ενώ οι λαβές τους από υλικό που είναι μονωτής.
Η ποσότητα της θερμότητας που μεταφέρεται στο ίδιο χρονικό διάστημα μέσω ενός αγωγού είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που μεταφέρεται μέσω ενός μονωτή
  Από την καθημερινή εμπειρία μας γνωρίζουμε ότι αν τοποθετήσουμε σε νερό που βράζει ένα μεταλλικό κουτάλι,μετά από λίγο,το μεταλλικό κουτάλι είναι τόσο θερμό, που δεν μπορούμε να το πιάσουμε με το χέρι μας.Σε αντίθεση,τέτοιο πρόβλημα δεν έχουμε με μία ξύλινη κουτάλα.Ο μεταλλικός σκελετός του θρανίου σου και η ξύλινη επιφάνειά του έχουν την ίδια θερμοκρασία.Τα μέταλλα,ωστόσο,είναι καλύτεροι αγωγοί της θερμότητας από το ξύλο.
O κύβος από κεραμικό, που φαίνεται στην εικόνα, μόλις έχει βγει από τον κλίβανο.Το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένος αποτελείται κυρίως από αέρα και είναι άριστος μονωτής,γι' αυτό, παρόλο που η θερμοκρασία στο εσωτερικό του προσεγγίζει τους 1.200 °C,μπορεί κάποιος να το κρατάει με ασφάλεια από τις ακμές του.Τα κεραμικά πλακάκια με τα οποία επενδύονται εξωτερικά τα αμερικανικά διαστημικά λεωφορεία είναι κατασκευασμένα με αυτό το υλικό
 Όταν πιάνουμε το μεταλλικό σκελετό,μεταφέρεται γρήγορα θερμότητα από το χέρι μας προς αυτό.Αντίθετα,όταν πιάνουμε την ξύλινη επιφάνεια, η μεταφορά της θερμότητας γίνεται πολύ πιο αργά και η θερμοκρασία του χεριού μας παραμένει σχεδόν σταθερή.Έτσι,λόγω της διαφορετικής αγωγιμότητας και όχι λόγω διαφορετικής θερμοκρασίας,ξεγελιόμαστε νομίζοντας ότι ο μεταλλικός σκελετός έχει μικρότερη θερμοκρασία από την ξύλινη επιφάνεια.
O μεταλλικός σκελετός φαίνεται να έχει μικρότερη θερμοκρασία από την ξύλινη επιφάνεια,ενώ έχουν την ίδια θερμοκρασία.Θερμότητα μεταφέρεται πολύ γρήγορα από το χέρι μας στο μεταλλικό σκελετό (η αγωγιμότητα του μετάλλου είναι πολύ μεγάλη),ενώ από το χέρι μας στο ξύλο η μεταφορά γίνεται πολύ αργά

  O μεταλλικός σκελετός φαίνεται να έχει μικρότερη θερμοκρασία από την ξύλινη επιφάνεια,ενώ έχουν την ίδια θερμοκρασία.Θερμότητα μεταφέρεται πολύ γρήγορα από το χέρι μας στο μεταλλικό σκελετό (η αγωγιμότητα του μετάλλου είναι πολύ μεγάλη),ενώ από το χέρι μας στο ξύλο η μεταφορά γίνεται πολύ αργά.


ΡΕΥΣΤΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ

 Τα αέρια και τα υγρά μπορούν άραγε να χαρακτηριστούν αγωγοί ή μονωτές;Παρατηρούμε ότι αν πλησιάσουμε ένα σπίρτο πολύ κοντά στη βάση της φλόγας ενός κεριού, δεν ανάβει!!Συμπεραίνουμε ότι η θερμότητα δε μεταφέρεται με αγωγή δια μέσου του αέρα.Ο αέρας είναι μονωτής.Πορώδη υλικά που παγιδεύουν τον αέρα και είναι πολύ καλοί μονωτές είναι το μαλλί,η γούνα,τα πούπουλα,ο υαλοβάμβακας,η διογκωμένη πολυστερίνη κ.ά.Τα δύο τελευταία υλικά χρησιμοποιούνται ως θερμομονωτικά για τη θερμική μόνωση των κτιρίων. 
Το σπίρτο δεν ανάβει.Επομένως,δε μεταφέρεται θερμότητα από τη φλόγα στο σπίρτο
 Το νερό,ο πάγος και το χιόνι σε σύγκριση με τα μέταλλα συμπεριφέρονται σαν μονωτές.Το χιόνι από το οποίο κατασκευάζουν τα σπίτια τους οι Εσκιμώοι λειτουργεί σαν θερμομονωτικό υλικό εμποδίζοντας τη μεταφορά θερμότητας από το εσωτερικό του σπιτιού προς τα έξω.Το χιόνι,όπως και κάθε μάλλινο,πουλόβερ ή κουβέρτα δεν είναι πηγή θερμότητας.Απλώς εμποδίζει τη θερμική ενέργεια να διαφύγει πολύ γρήγορα προς το περιβάλλον.  

ΔΙΑΔΟΣΗ ΜΕ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ

 Πώς ερμηνεύεται η διάδοση της θερμότητας με αγωγή;Η αναζήτηση της ερμηνείας μας οδηγεί στο μικρόκοσμο των υλικών.Οι δομικοί λίθοι ενός σώματος στην περιοχή που επικρατεί υψηλή θερμοκρασία,έχουν μεγαλύτερη κινητική ενέργεια.Συγκρούονται με τους γειτονικούς (της γύρω περιοχής που έχει μικρότερη θερμοκρασία) και μεταφέρουν σε αυτούς ένα μέρος της κινητικής τους ενέργειας.Αυτοί με τη σειρά τους μεταφέρουν ενέργεια στους γειτονικούς τους κτλ.Με τον τρόπο αυτό,μεταφέρεται ενέργεια δια μέσου του σώματος από περιοχές με υψηλότερη θερμοκρασία προς άλλες με χαμηλότερη.Αυτή η διαδικασία συνεχίζεται,μέχρι όλες οι περιοχές να αποκτήσουν την ίδια θερμοκρασία.Οι δομικοί λίθοι δε μετακινούνται από περιοχή σε περιοχή,όμως ένα μέρος της ενέργειάς τους μεταφέρεται.Αυτός ο τρόπος διάδοσης της θερμότητας είτε μέσα σε ένα σώμα είτε μεταξύ δύο σωμάτων που βρίσκονται σε επαφή,ονομάζεται διάδοση με αγωγή.
Μέσω των συγκρούσεων των δομικών λίθων κινητική ενέργεια μεταφέρεται από αυτούς που κινούνται γρήγορα σε αυτούς που κινούνται αργά
 Γιατί τα μέταλλα εμφανίζουν μεγαλύτερη θερμική αγωγιμότητα από άλλα στερεά υλικά;Διάδοση θερμότητας με αγωγή γίνεται σε όλα τα υλικά μέσω των συγκρούσεων των δομικών τους λίθων.
  Η διαφορά προέρχεται από το είδος των δομικών λίθων.Ενώ οι θερμικοί μονωτές αποτελούνται μόνο από μόρια,στους δομικούς λίθους των μετάλλων περιλαμβάνονται και ηλεκτρόνια που έχουν αποσπαστεί από τα άτομα,τα οποία ονομάζονται ελεύθερα.Τα ηλεκτρόνια έχουν πολύ μικρότερη μάζα από τα μόρια ή τα άτομα και άρα είναι περισσότερο ευκίνητα.Με τις συγκρούσεις λοιπόν των ελεύθερων ηλεκτρονίων μεταξύ τους και με τα άτομα του μετάλλου,μεταφέρεται πιο γρήγορα η κινητική ενέργεια απ' ότι με τις συγκρούσεις μεταξύ ατόμων ή μορίων.Επομένως,η ύπαρξη των ελεύθερων ηλεκτρονίων είναι ο σημαντικότερος παράγοντας διάδοσης της θερμότητας με αγωγή στα μέταλλα.
Τα τριχωτά πέλματα των μεγάλων ποδιών της πολικής αρκούδας είναι θερμομονωτικά, οπότε την προστατεύουν από το πολικό ψύχος και έτσι μπορεί να βαδίζει με ασφάλεια πάνω στα παγόβουνα
 Τα τριχωτά πέλματα των μεγάλων ποδιών της πολικής αρκούδας είναι θερμομονωτικά,οπότε την προστατεύουν από το πολικό ψύχος και έτσι μπορεί να βαδίζει με ασφάλεια πάνω στα παγόβουνα.Η πλούσια γούνα της μονώνει θερμικά το σώμα της από τον πολύ ψυχρό αέρα.
Οι φώκιες της Ανταρκτικής
 Επιπλέον,το παχύ στρώμα λίπους, πάχους περίπου 11 εκατοστών,κάτω από το δέρμα της αφενός εξασφαλίζει τη θερμική μόνωση του σώματος της από το παγωμένο νερό των πολικών θαλασσών,αφετέρου τη βοηθάει να επιπλέει ευκολότερα.
Οι πιγκουίνοι της Ανταρκτικής
 Με τον ίδιο τρόπο προστατεύονται από το πολικό ψύχος οι φώκιες και οι πιγκουίνοι της Ανταρκτικής.




Παρακαλώ αναρτήστε:

author

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ τμήμα ΦΥΣΙΚΗΣ τομέαs ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ μέλοs τηs ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

Αποκτήστε δωρεάν ενημερώσεις!!!

ΠΑΡΑΔΙΔΟΝΤΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΟΥ------------ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Α.Ε.Ι , Τ.Ε.Ι. ΚΑΙ Ε.Μ.Π.------------ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ------------ Τηλέφωνο κινητό : 6974662001 ------------ Τηλέφωνο οικίας :210 7560725 ------------ Email : sterpellis@gmail.com

ΠΑΡΑΔΙΔΟΝΤΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Α.Ε.Ι , Τ.Ε.Ι. ΚΑΙ Ε.Μ.Π. ------------------------------------ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τηλέφωνο κινητό : 6974662001 Τηλέφωνο οικίας :210 7560725 Email : sterpellis@gmail.com